ABD merkezli Wired dergisi, "Dolar, küresel hakimiyetinin sonuyla karşı karşıya" başlıklı haberinde, 2026’da doların küresel üstünlüğünün aşınmasının hız kazanacağını iddia etti.
Haberde, "Washington yönetiminin doları yaptırım ve baskı aracı olarak kullandığı, bunun da ülkeleri dolar dışı alternatifler geliştirmeye yönelttiği" belirtildi. ABD’nin küresel ticaretteki payının 2000 yılında üçte bir düzeyindeyken bugün dörtte bire gerilediği aktarılan haberde şu ifadelere yer verildi:
*Hindistan ile Rusya arasındaki ticaret Rupi, Dirhem ve Yuan cinsinden yapılıyor. Çin ticaretinin yarısından fazlası SWIFT yerine Çin’in CIPS ödeme sistemi üzerinden gerçekleşiyor.
*Brezilya-Arjantin, Birleşik Arap Emirlikleri-Hindistan ve Endonezya-Malezya gibi ülkeler yerel para birimleriyle ticaret denemeleri yapıyor.
*Küresel rezervlerde doların payı 1999’da yüzde 72 iken bugün yüzde 58’e düştü.
*ABD’nin 2025 için öngörülen 1,9 trilyon dolarlık bütçe açığı ve Gayri Safi Yurtiçi Hasılası'nın yaklaşık yüzde 6’sına ulaşan cari açık baskısı, dolara olan güveni zayıflatıyor.
*ABD Hazine tahvilleri, Mart 2020’deki piyasa çöküşünden bu yana merkez bankası müdahalesi olmadan stres anlarında yeterince işlev görmüyor.
*Dolar için en büyük tehdit tek bir rakip para birimi değil, dolar temelli sistemleri bypas eden alternatif ödeme ve mutabakat ağları.
*Çin, Hong Kong, Tayland ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin birlikte geliştirdiği mBridge sistemi, dijital ulusal paralarla anlık ödeme imkânı sunuyor.
*BRICS ülkeleri arasında planlanan BRICS Pay sistemi, ticaret ve yatırımların yerel para birimleriyle doğrudan yapılmasını amaçlıyor.
*Stabil kripto paralar, düşük maliyetli ve kesintisiz sınır ötesi ödemelerle dolar dışı “nötr” mutabakat altyapıları oluşturma potansiyeline sahip.
*Çin’in, Hong Kong, Körfez ve Güneydoğu Asya üzerinden Yuan bağlantılı stabil kripto paraları yaygınlaştırması bekleniyor.
*Dolar hala küresel sistemin merkezinde. Ancak teknolojik gelişmeler ve dijital finansın yayılmasıyla bu üstünlüğün daha hızlı aşınabilmesi mümkün.
