Brezilya ve Sırbistan'da dün yapılan seçimlerin sonuçları İsrail'i endişelendirdi. Lula'nın yeniden seçilmesi, Brezilya ile ilişkileri düzeltme ve ülkenin büyükelçiliğini Kudüs'e taşıma umutlarını suya düşürdü. Vuciç'in yenilgisi ise Sırbistan'ın silah sevkiyatları ve İsrail ile yürüttüğü insansız hava aracı ortaklığı hakkında soru işaretleri doğurdu. Ynet internet sitesinde yer alan habere göre; bu sonuçlar Netanyahu'nun kişisel ittifaklara dayanan dış politikasının risklerini de ortaya koydu.
Itamar Eichner imzalı haberde, "İsrail, hafta sonu Brezilya ve Sırbistan'da yapılan seçimlerin sonuçlarının ardından dış politikasında iki önemli darbeyle karşı karşıya kaldı. Yakın müttefik olarak görülen siyasi isimlerin yenilgiye uğraması, İsrail açısından farklı sonuçlar doğurdu. Brezilya'daki sonuç, uzun süredir devam eden diplomatik krizi sona erdirme umutlarını suya düşürürken, Sırbistan'daki siyasi değişim, İsrail'in Avrupa'daki en önemli askerî ortaklarından biriyle yürüttüğü savunma iş birliğinin geleceğine ilişkin daha acil soru işaretleri doğurdu." ifadelerine yer verildi.
Flávio Bolsonaro, Lula yönetiminin politikalarını tersine çevireceğini, Brezilya'nın İsrail ile askerî ve diplomatik iş birliğini derinleştireceğini ve Brezilya'nın Tel Aviv'deki büyükelçiliğini Kudüs'e taşıyacağını vaat etmişti. Ayrıca göreve geldiği ilk gün yeni İsrail büyükelçisinin güven mektuplarını kabul edeceğini açıklamış, böylece iki ülke arasındaki diplomatik temsil ilişkilerini yeniden tesis etme niyetini ortaya koymuştu.
Ancak Bolsonaro'nun yenilgisi, bu vaatlerin hayata geçirilemeyeceği anlamına geliyor. İsrail, Gazze'deki savaşı Yahudi soykırımıyla karşılaştıran ve İsrail askerlerinin davranışlarını Nazilerin uygulamalarına benzeten açıklamalarının ardından Lula'yı istenmeyen kişi ilan etmişti.
Netanyahu, Brezilya'daki liderlik değişikliği ihtimalini açıkça desteklemişti. İlk tur oylamanın ardından Bolsonaro'yu seçim performansından dolayı tebrik etmiş ve ikinci turda başarı dilemişti.
Netanyahu'nun Lula'yı zaferinden dolayı telefonla tebrik etmesi beklenmiyor. İki lider arasındaki ilişkiler tamamen kopmuş durumda. Netanyahu'nun Bolsonaro'ya verdiği açık destek de aralarındaki ayrılığı daha da derinleştirdi.
Sırbistan'dan silah sevkiyatları tehlikeye düştü
Öte yandan, bazı ülkeler İsrail'e silah ihracatına kısıtlamalar getirirken veya silah ambargosu uygularken, Sırbistan askerî teçhizat ve mühimmat tedarikini sürdürdü. Kapsamlı bir hava köprüsü sayesinde İsrail ordusunun yoğun patlayıcı, top mermisi, füze, bomba ve önleyici füze kullanımı nedeniyle azalan stoklarının yenilenmesine yardımcı olundu.
Bu iş birliği, eylül ayında İsrail savunma şirketi Elbit Systems ile ortaklaşa İsrail yapımı insansız hava araçlarının montajını yapacak bir fabrikanın Sırbistan'da açılmasıyla daha da önem kazandı.
Tesis, iki ülke arasındaki askerî ve endüstriyel ilişkilerin daha da genişlediğini gösteriyordu. Böylece ortaklık, silah alımları ve sevkiyatlarının ötesine geçerek ortak savunma üretimini de kapsamaya başladı.
Vuciç'in seçim yenilgisi, yeni Sırp yönetiminin aynı düzeyde iş birliğini sürdürüp sürdürmeyeceği konusunda soru işaretleri doğurdu.
Avrupa kurumlarıyla daha yakın bütünleşme, Belgrad'ın İsrail-Filistin meselesinde Avrupa'nın tutumlarıyla daha fazla uyum sağlaması yönündeki baskıyı artırabilir.
Muhalefet fırsatı kaçırmadı
İsrail'de yarın yapılacak seçimler öncesinde açıklama yapan muhalefet lideri Yair Lapid, "Netanyahu'ya yakın iki kişi daha dün gece, yüksek seçmen katılımı ve yurt dışından gelen dayatmaları kabul etmeyi reddeden insanların ulusal gururu nedeniyle seçimleri kaybetti." diye yazdı.
Ardından, "Yarın İsrail halkı, işleri düzeltme ve İsrail'i yeniden umut ve başarı yoluna döndürme sürecini başlatacak" ifadelerini kullandı.
Fransa ve İspanya'da sağ partilerin yükselişi ise İsrail için yeni yakın müttefik arayışlarında fırsat olarak görülüyor.
