İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Türkiye’nin Somali’nin istikrarı için gösterdiği çabalara karşı ayrılıkçı Somaliland bölgesini tanıdı. İsrail, Somaliland’ın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke oldu.
Netanyahu ve Dışişleri Bakanı Gideon Saar Somaliland lideri Abdurrahman Muhammed Abdallah ile telefonla görüşme yaptıkları sırada ilgili kararı imzaladı ve Abdallah’ı resmi ziyaret için İsrail’e davet etti.
İsrail Başbakanlığı’ndan yapılan açıklamada, bu deklarasyonun İbrahim Anlaşmalarının ruhuna uygun olduğu belirtildi.
Somaliland lideri ise bu "tarihi deklarasyon" için Netanyahu’ya teşekkür etti ve İsrail’in “terörle mücadelesi ve bölgesel barışa katkısını” takdirle izlediklerini söyledi.
Netanyahu, bu hamlenin yapılmasındaki katkılarından dolayı Dışişleri Bakanı Saar ve Mossad Başkanı David Barnea’ya teşekkür etti.
İsrail’in Somaliland ile tarım, sağlık, teknoloji ve ekonomi alanlarında kapsamlı işbirliği faaliyetlerinde bulunmayı planladığı bildirildi.
Türkiye’den Somali’nin toprak bütünlüğüne kararlı destek açıklaması
Dışişleri Bakanlığı; İsrail’in, Somaliland bölgesinin bağımsızlığını tanıdığı yönünde yaptığı açıklamaya sert tepki gösterdi. Bakanlık Sözcüsü Öncü Keçeli tarafından yapılan açıklamada, bu hamlenin “Netanyahu hükümetinin bölgesel ve küresel düzeyde istikrarsızlık yaratmayı hedefleyen hukuk dışı eylemlerinin yeni bir örneği” olduğu belirtildi.
Yayılmacı politikalarını sürdüren ve Filistin Devleti’nin tanınmasını engellemek için her türlü çabayı gösteren İsrail’in bu adımının, Somali’nin iç işlerine açık bir müdahale niteliği taşıdığını belirten Keçeli, “Somali Federal Cumhuriyeti ve Somaliland bölgesinin geleceğine ilişkin kararlar, tüm Somalililerin iradesini yansıtacak şekilde alınmalıdır. Afrika Boynuzu’nda barış ve güvenliğe önem veren ve Somali’nin toprak bütünlüğünü kararlılıkla destekleyen Türkiye, Somali halkının yanında olmayı sürdürecektir.” dedi.
Mısır ve Cibuti’yle ortak kınama
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan; gelişmenin ardından Mısır, Somali ve Cibutili mevkidaşlarıyla dörtlü bir telefon görüşmesi yaptı. Bakanlar, Somaliland bölgesinin tanınmasını kesinlikle reddetti ve bu gelişmeyi kınadı.
Mısır Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Somali’nin birliğine, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne tam destek verdiklerini kaydetti.
Davutoğlu: Türkiye'yi çevreleme stratejisi
Gelecek Partisi lideri Ahmet Davutoğlu ise gelişmeyi İsrail’in İslam ülkelerini bölme ve önemli ülkeleri çevreleyerek etkisiz kılma stratejisinin bir parçası olarak 'alarm niteliğinde bir olay' şeklinde değerlendirdi.
"İsrail bu yolla hem %100 Müslüman bir ülke olan Somali’yi bölmekte ve Sudan benzeri büyük katliamlar yaşanabilecek bir iç savaşı tetiklemekte, hem de Kızıldeniz çıkışında Aden Körfezinde son derece kritik Berbera limanına erişim sağlamaktadır." diyen Davutoğlu, "Bu durum Kızıldeniz’in iki önemli gücü olan Mısır ve Suudi Arabistan’ı ve Somali’de Afrika politikamız ve savunma sanayimiz açısından da son derece stratejik bir üsse sahip olan Türkiye’yi çevrelemek anlamına gelmektedir." diye devam etti.
Davutoğlu, Türkiye'nin devreye girerek Somali ve Somaliland liderlerini davet etmesini ve bölgedeki bütün aktörleri yakından tanıyan eski Somali Büyükelçisi Kani Torun’un özel temsilci olarak görevlendirilmesini önerdi.
Eski Büyükelçi Torun: Türkiye Somali'nin en güçlü ortağı
Türkiye'nin eski Mogadişu Büyükelçisi Kani Torun, sadece Doğu Afrika için değil Türkiye için de önemli olan bu gelişmenin hem Kızıldeniz‘de hem Afrika boynuzunda hem de tüm Doğu Afrika’da istikrarı bozacağını ve çatışmalar kaçınılmaz hale getireceğini belirtti.
Torun, "2011’den beri Somali’ye yatırım yapan ekonomik ve askeri açıdan Somali’nin en güçlü partneri olan Türkiye’nin bundan etkilenmemesi mümkün değildir. 2013’te benim büyükelçi olduğum dönemde başlattığımız Somali -Somaliland görüşmeleri birleşme yolunda atılan adımları güçlendirmişti ancak bugün geldiğimiz noktada bu karar bölgede dengeleri değiştirecek ve maalesef İsrail’in ve Amerika’nın bölgedeki etkinliği artacaktır. Türkiye’nin bölgedeki diğer ülkeleri de yanına alarak bu tanınmanın başka ülkelerde yapılmasını önleyecek bir siyaseti acilen başlatması gerekmektedir." ifadelerini kullandı.
