Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin, “Bu süreç millet vicdanı, devlet aklıyla oluşmuş, şekillenmiş, yoğrulmuş bir süreçtir. Bu sürece bundan sonraki aşamalarında kimsenin zarar verme hakkı yoktur, kimsenin de zarar vermeyi düşüneceğini zannetmiyorum.” dedi.
Kurtulmuş, TBMM’de Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin düzenlediği basın toplantısında, TBMM’de bir izleme komisyonu kurulmasıyla ilgili çalışmalarda artık son noktaya doğru geldiklerini belirtti.
Türkiye olarak, devlet ve millet olarak başından itibaren son derece dikkatli, titiz, büyük bir demokratik olgunluk içerisinde ve büyük bir çabayla kendi istikametinde yürüyen bir süreci bugüne kadar büyük bir başarıyla getirdiklerini ifade eden Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Terörsüz Türkiye meselesi ne bir siyasi partinin tek başına meselesidir ne de sadece siyasi bir meseledir. Terörsüz Türkiye meselesi ne siyasi risk olarak görülebilecek bir mesele ne de siyasi rant olarak görülecek bir meseledir. Başından itibaren bir devlet projesi olarak yürütülmüş ve milletin kararlılığıyla da büyük bir destek görmüştür. Bugün itibarıyla da fevkalade büyük bir kamusal desteğe sahip olduğunu ifade etmek herhalde mümkündür.
Milletin vicdanıyla devletin aklının buluştuğu fevkalade önemli bir çalışma ortaya konulmuştur. Dünyadaki bütün çatışma çözümleri örneklerinden farklı bir şekilde tamamıyla özgün bir milli proje olarak gündeme gelmiş ve o şekilde bugüne kadar devam etmiştir, bundan sonra da devam edecektir.
Şunu da çok açık söyleyeyim ki bu sürecin en başından itibaren ifade ettiğimiz gibi burada herhangi bir şekilde siyasi kazanım elde etmek ya da siyasi risklerden kaçınmak asla doğru bir hesap olmaz. Burada herhangi bir şekilde hesap yapanların da mutlaka yanılacağını zaman içerisinde göreceğiz.”
“Süreçte üçüncü göz milletin kendisidir”
Bu sürecin dünya uygulamalarından farklı bir şekilde öne çıkan özelliklerden birisinin, “üçüncü bir gözün” bu süreçte bulunmaması olduğunu vurgulayan Kurtulmuş, “Türkiye’nin dışında ne başka bir devletin ne de başka bir uluslararası kuruluşun bu sürecin içerisinde gözcü, hakem gibi bir pozisyonda bulunmamasıdır. Bu meselenin tamamı millete aittir ve birinci göz de üçüncü göz de milletin kendisidir, Türkiye Büyük Millet Meclisidir.” diye konuştu.
Kurtulmuş, sürecin buraya kadar başarıyla getirilmiş olmasının en önemli nedenlerinden birisinin de TBMM’de ilk kez bu kadar kapsamlı ve çok geniş katılımla meselenin ele alınarak belli bir noktaya ulaştırılması olduğunu söyledi.
2025 yılında TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda sadece siyasetçilerin görüş beyan etmediğini üniversitelerin, hukuk camiasının, sivil toplum kuruluşlarının, Türkiye’nin farklı kesimlerinin TBMM tutanaklarına kaydedilen görüşlerini aktardıklarını dile getiren Kurtulmuş, uzun çalışmalar sonunda da bir raporun ortaya konulduğunu anlattı.
“Rapor bir yol haritası olarak önümüze çıktı ve bu yol haritası Türkiye’nin önünde de yeni kapıyı, yeni kapıları, eşsiz yeni fırsatları açmış oldu.” diyen Kurtulmuş, bu süreçte 467 milletvekilinin “Evet” oyuyla Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un da kabul edildiğini kaydetti.
Kurtulmuş, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:
“Hem Komisyon çalışmaları hem de Kanun’un bu kadar yüksek bir oyla kabul edilmiş olması aslında demokratik meşruiyet ve Türkiye’nin uzun süredir özlemini çekmiş olduğu demokratik mutabakat bakımından da fevkalade önemli bir kazanımdır. Müzakereci demokrasinin sadece Türkiye açısından değil, dünya ölçeğinde fevkalade büyük bir örneği verilmiştir ve 467 oyla kabul edilen yasada gereği olan adımlar teker teker atılmıştır. Bu adımlardan birisi de Cumhurbaşkanı Yardımcımızın başkanlığında bir kurulun oluşması... Altı bakan arkadaşımızın ve devletin en üst güvenlik birimlerinin başkanlarının, temsilcilerinin katıldığı bu komisyon çalışmalarına başlamış, aldıkları kararla da birtakım alt komisyonları da tanımlamışlardır.”
“En kısa süre içerisinde komisyon çalışmalarına başlayacak”
Yasa’nın doğal bir sonucu olarak bu sürecin izlenmesiyle ilgili TBMM’de siyasi partilerin katılımıyla bir komisyonun kurulacağını, faaliyetlerine başlayacağını belirten Kurtulmuş, şunları kaydetti:
“Bu komisyonun yapacağı en önemli meselelerden birisi, yürütmenin sürdürmüş olduğu bu süreci millet adına takip etmek, bu süreçte yürütme ile yasama arasındaki iş birliğini ve irtibatı temin etmek, sürece ilişkin bütün gelişmeleri yine demokrasinin önemli bir merkezi olan Türkiye Büyük Millet Meclisi adına takip etmek ve bu süreçlerde etkili bir şekilde var olmaktır. Komisyonun, bu süreçte en önemli vazifelerinden birisi şimdiye kadar oluşmuş olan toplumsal mutabakatı açık, şeffaf ve toplumu da düzenli bilgilendirmelerle birlikte bu sürecin gelişimini de toplumun da desteğini artırarak devam etmeyi sürdürmektir.
Komisyon kurulduktan sonra hem gözleme ve izleme faaliyetlerini gerçekleştirecek hem toplumsal bütünleşmenin sağlanması, milli dayanışmanın artırılması için gerekli adımları atacak hem de birtakım teklif ve görüşlerini kamuoyuyla, ilgili kurumlarla paylaşarak tavsiye niteliğindeki kararlarını ilgili kurumlarımıza da iletecektir. Böylece, evet, sorumluluk kuruldadır. Kurul özellikle dosya bazındaki çalışmalara başladığında çok daha aktif bir şekilde süreci yönetecektir. Ama Türkiye Büyük Millet Meclisi adına, milli irade adına bu süreçte önemli bir fonksiyon görecek olan yer de Yasa’nın bize verdiği sorumlulukla oluşturulacak olan Meclis bünyesindeki izleme komisyonudur.
Hayırlı uğurlu olmasını temenni ediyorum. Önümüzdeki en kısa süre içerisinde komisyon çalışmalarına başlayacaktır. İlk toplantısında çalışma usul ve esaslarını komisyon belirleyecektir. Nasıl kararlar alacağını, hangi konular üzerinde yoğunlaşacağını da yine ilk toplantısında ele alacaktır ve bundan sonra gerçekten şimdiye kadar çok başarılı, büyük bir olgunluk içerisinde ve hiçbir kopukluk olmadan getirilmiş olan bu süreç, bundan sonra da başarıyla sürdürülecek ve nihayetinde temel hedefimiz olan, artık bu ülkede, bırakın silahların kullanıldığı, silahların konuşulmadığı, terör ve çatışma ortamının tamamıyla ortadan kaldırıldığı, tam manasıyla demokrasinin hakim olduğu bir Türkiye’nin oluşması için artık son merhaleye geçmiş olacağız.”
Çevre ülkelerdeki gelişmeleri de yakinen takip ettiklerini dile getiren Kurtulmuş, “Terörsüz Türkiye meselesinin, hiç şüphesiz terörsüz bölgenin kurulması için de çok önemli bir adım olacağını biliyoruz. Hepsi birbirinin devamı olan bu adımların bir parçası da TBMM bünyesinde bu izleme komisyonunun kurulmasıdır. İnşallah en kısa zamanda çalışmalarına başlayacak. Sizler vasıtasıyla da Türkiye kamuoyunu bilgilendirecektir.”
“Resmi olarak verilmiş bir cevap yoktur”
TBMM Başkanı Kurtulmuş, gazetecilerin sorularını da yanıtladı. Bir gazetecinin komisyonun üye sayısını ve Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel'in komisyona üye vermeyeceklerine dair sorusu üzerine Kurtulmuş, komisyonun sayısının yasayla belirlenmediğini söyledi. Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda olduğu gibi çok geniş üyeli bir komisyona ihtiyacın bulunmadığını dile getiren Kurtulmuş, yasanın bu komisyonun kurulmasını öngördüğünü söyledi.
Bu konuda da fikirleri aldığını söyleyen Kurtulmuş, makul bir şekilde diğer parti gruplarının kabul edeceği bir sayının ortaya çıkacağını vurguladı.
Yeni Parti Genel Başkanı Özel ile yaptığı görüşmeyi de anımsatan Kurtulmuş, şunları söyledi:
"Görüşmemizde böyle bir net bir şekilde bana verilmiş bir cevap yok. Ben resmi yazışmalara bakarım. Nihayetinde bireysel ilişkiler, arkadaşlarımızla konuşmamız başka bir şey… Meclis Başkanı olarak önümüzdeki günlerde sayı belirlendikten sonra, her partiye o sayı içerisinde düşen üye miktarını söyleyerek, 'Bu kadar üye size düşüyor, üyeleri şu tarihe kadar bildirmenizi rica ederim' diyerek partilere yazı yazacağım. Partilerden gelecek yazılar üzerine eğer biz buraya katılmıyoruz cevabı gelirse ona göre hareket ederiz. Bu konuşmalar nihayetinde ön görüşmelerdir. Resmi olarak verilmiş bir cevap yoktur. O konuda resmi yazıyla o cevabı göreceğiz."
Bir gazetecinin partilerden temsil oranında üye istenip istenmeyeceğine, grubu olmayan partilerden üye istenip istenmeyeceğine yönelik sorusu üzerine Kurtulmuş, Meclis'in şu ana kadar ortaya koyduğu bir iradenin bulunduğunu belirtti.
Bunun sadece birkaç partinin iradesi olmadığını, Meclis'in neredeyse tamamının iradesi olduğunu vurgulayan Kurtulmuş, şunları kaydetti:
"Bütün arkadaşlarımın şimdiye kadar gösterdikleri iradeye benzer bir irade ortaya koymasını temenni ederim. Şunu da çok açık söyleyeyim. Bu süreç millet vicdanı, devlet aklıyla oluşmuş, şekillenmiş, yoğrulmuş bir süreçtir. Bu sürece bundan sonraki aşamalarında kimsenin zarar verme hakkı yoktur, kimsenin de zarar vermeyi düşüneceğini zannetmiyorum. Milletin kahir ekseriyetinin benimsediği, büyük mesafe kat edilmiş bir süreçte mühim olan demokratik olgunlukla süreci yürütmektir. Dolayısıyla bu süreçte herkesin buna göre hareket etmesini bir kez daha tavsiye ederim. Ne kadar çok siyasi parti bu işin içerisinde yer alırsa o kadar çok demokratik olgunluk gerçekleşmiş olur. Ancak şunu söyleyeyim. Zaten 467 oyla kabul edilmiş olan bir yasanın ortaya koymuş olduğu irade çok çok güçlü bir milli iradedir. Bu iradenin hilafına hareket etmek kimseye fayda sağlamaz."
"Meselenin çoğu gitmiş, azı kalmıştır"
Bir gazetecinin sürece ilişkin muhalefetin şeffaflık eleştirilerini sorması üzerine Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye meselesinin bir partinin değil, bütün Türkiye'nin meselesi olduğunu vurguladı.
Terörsüz Türkiye meselesine TBMM'nin sahip çıktığını ifade eden Kurtulmuş, devlet iradesinin, millet vicdanının ortaya koyduğu istikamette bu yürüyüşün devam edeceğini ve mutlaka sonucun alınacağını belirtti.
"Geçmişe doğru baktığımızda bu tartıştığımız meselelerin önemli bir kısmının siyasi magazinin bir parçası olduğunu görüyoruz." diyen Kurtulmuş, Terörsüz Türkiye sürecinin bu kadar olgun bir şekilde yürümesinin en önemli sebeplerinden birisinin de her şeyin şeffaf yürütülmesi olduğunu vurguladı.
Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun 21 toplantı yaptığını belirten Kurtulmuş, toplantıların sadece ikisinin kapalı olarak gerçekleştiğini anımsattı.
Kurtulmuş, şöyle devam etti:
"Kim ne söylediyse, hangi siyasi ne söylediyse, hangi sivil toplum kurulu ne söylediyse 86 milyonun önünde söyledi. Bu sürecin içerisinde olan her şey de milletimizin gözünün önünde oluyor. Devlet, kararlılığı içerisinde atması gereken adımları atıyor. Millet de vicdanına uygun bir şekilde bu sürece destek veriyor. Artık bu memlekette asla silahların konuşmamasını, terörün olma olmasını, annelerin acı çekmemesini ve bunu sağlarken de ülkenin devletiyle, milletiyle bölünmez bütünlüğünün hiçbir şekilde zarara uğramamasını, milletimizin çok büyük bir ekseriyeti bunu büyük bir ilgiyle ve büyük bir olumlu yaklaşımla takip ediyor. Ümit ederim ki bu süre içerisinde de böyle olacaktır. Meselenin çoğu gitmiş, azı kalmıştır."
Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'un titiz bir şekilde hazırlandığını vurgulayan Kurtulmuş, yasanın içerisine üç garantinin konulduğunu dile getirdi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, şunları söyledi:
"Bu kadar büyük garanti konulduktan sonra bu sürece Allah'ın izniyle kolay kolay bir şey olmaz. Silah bırakacaklar mı bırakmayacaklar mı tartışmaları yapıldı. Bırakmayacaklarsa kendileri bilir. Yasada üç tane sigorta var. Birisi örgütün bütün unsurlarıyla silahlarını bıraktığının tespit edilmesi ve kendisini fes ettiğinin tespit edilmesinin devletin güvenlik birimleri vasıtasıyla teyit edilmesi. Bu çok büyük bir garantidir. Yani bu işin sahibi olan devlet kurumları sahayı onlar gözleyecek. Diyecekler ki 'Tamam örgüt silahını bıraktı, kendisini fesih etti.' Bu garanti yetmedi. İkinci sigorta, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında oluşturulan üst kuruldur. Üst kurul da bu meseleye bütünüyle sahip olan bir çalışma tarzı içerisinde çalışıyor.
Üçüncü bir sigorta olarak da TBMM'deki izleme komisyonu kurulmuştur. Allah'ın izniyle büyük bir ferasetle iş sağlam kazığa bağlanmıştır. Bundan sonra yasanın nasıl uygulanacağından daha önemli olan şey, herkesin dilini düzeltmesi gerektiğidir. Eski siyasi ezberlerle bundan sonraki sürecin yürütülmesi kolay olmayacaktır. Bunun için hiç kimse ayrılıkçı bir dille ve üslupla konuşmasın. Hiç kimse de ayrımcı bir dil ve üslupla konuşmasın. diyoruz. Bu memleketin istikameti birlikten, beraberlikten geçiyor. Tarih boyunca sahip olduğumuz bu kadar büyük kültürel birlikteliğimizi aynı vatanın evladı olma sorumluluğu altında bütünleştirmemiz gerekiyor. Yasanın adı dahi bunu çağrıştıran bir addır. Allah'ın izniyle bu istikamette yeni yolda, yeni dille ve yeni üslupla devam edeceğiz ve bu memlekette barış, kardeşlik, esenlik hakim olacak. Bu memlekette Allah'ın izniyle 86 milyon kazanacak."
Milli Güvenlik Kurulu kararının yıl bitmeden verilip verilmeyeceğine yönelik soruya yanıt verirken de Kurtulmuş, sahada durumu tespit edecek olanların devletin ilgili birimleri olduğunu hatırlattı.
Saha kontrol edildikten sonra raporlanacağını dile getiren Kurtulmuş, "Bunlar, Milli Güvenlik Kurulu'nda müzakere edilecek ve ondan sonra hakikaten durum tespit edilirse bu konuda Milli Güvenlik Kurulu'nun tavsiye kararı ortaya çıkacak. Dolayısıyla süreç, bu istikamette de devam ediyor. Oradaki gelişmelerin ne olduğunu hem askeri birimlerimiz hem de istihbarat birimlerimiz çok yakından takip ediyorlar." diye konuştu.





